İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında, kamuoyunda “ahmak davası” olarak bilinen yargılamadaki mahkûmiyet kararının Yargıtay tarafından onanma ihtimali, İBB’nin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
İmamoğlu’nun Mart 2025’te tutuklanarak görevden uzaklaştırılmasının ardından İBB Meclisi, CHP’li Nuri Aslan’ı başkanvekili seçmişti. İmamoğlu hâlen seçilmiş belediye başkanı sıfatını koruduğu için Aslan başkanvekili olarak görev yapıyor.
“Ahmak davasında” kararın kesinleşmesi durumunda İmamoğlu seçilme yeterliliğini kaybedeceğinden başkanlık sıfatı sona eriyor. Bunun ardından İBB Meclisinin başkanvekili değil, yeni belediye başkanını seçmesi gerekiyor.
Son olarak Üsküdar ve Adalar’da belediye başkanvekilliği seçimlerini AKP adayları kazanmıştı.
Mecliste dengeler ne durumda?
İBB Meclisindeki denge, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden birinci çıkan muhalefetin lehineydi: CHP, Büyükşehir Belediye Başkanı hariç 186, AKP 122, MHP 6 ve BBP 2.
Yani yerel seçim sonrası oluşan tabloda Cumhur İttifakı’nın toplam üye sayısı 130’du.
Nitekim İmamoğlu’nun görevden uzaklaştırılmasının ardından İBB Meclisinde Nuri Aslan, üçüncü turda 177 oyla başkanvekili seçilmişti.
Ancak aradan geçen sürede İstanbul’da ilçe belediyelerine yönelik soruşturmalar, başkanların görevden uzaklaştırılması ve parti geçişleri İBB Meclisini de etkiledi. Üsküdar ve Adalar’daki son başkanvekilliği seçimlerinin ardından, İBB Meclisinde CHP’nin 154, Cumhur İttifakı’nın ise 142 üyesi bulunuyor.
Bu arada CHP’nin 154 üyesi içinde, kent uzlaşısı sayesinde Meclise giren DEM Partili ve ayrıca Yeni Parti’ye yakın isimler de bulunuyor.
CHP ve Cumhur İttifakı arasındaki 12 fark, altı üyenin olası yer değiştirmesi ile 148’e eşitleniyor.
Başkanlık seçimi gizli oyla yapılacağı için herhangi bir üyenin nasıl oy kullandığını kesin olarak bilmek zor.
İlçe belediyelerinin yönetimi nasıl el değiştirdi?
CHP 2024 seçimlerinde İstanbul’un 39 ilçesinden 26’sını, AKP ise 13’ünü kazanmıştı.
İlçe belediye başkanları aynı zamanda büyükşehir belediye meclisinin de doğal üyesi olduklarından, bu durum İBB Meclisindeki dengeleri doğrudan etkiliyor.
Yerel seçimlerden sonraki ilk değişim, Ekim 2024’te Esenyurt’ta yaşandı. CHP listesinden seçilen Ahmet Özer’in tutuklanarak görevden uzaklaştırılması üzerine İstanbul Valiliği, belediyeye vali yardımcısı Can Aksoy’u başkanvekili atadı.
Ekrem İmamoğlu Mart 2025’ten bu yana Silivri’de tutuklu bulunuyor. İmamoğlu hakkında aynı anda çok sayıda yargılama süreci varFotoğraf: Depo Photos/ABACA/picture alliance
Mart 2025’te de “kent uzlaşısı” soruşturması kapsamında tutuklanan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın yerine ilçe kaymakamı görevlendirildi. Bu iki ilçede belediye meclisi başkanvekili seçmedi; yönetim kayyuma geçti.
Aynı dönemde Beykoz Belediye Başkanı Alaattin Köseler’in tutuklanıp görevden uzaklaştırılmasıyla CHP’li meclis üyesi Özlem Vural Gürzel Mart 2025’te başkanvekili seçildi. Gürzel, Eylül 2025’te CHP’den ayrılarak AKP’ye katılınca Beykoz yönetimi parti değiştirmiş oldu.
Gaziosmanpaşa’da ise Başkan Hakan Bahçetepe’nin tutuklanmasının ardından Haziran 2025’teki meclis oylamasını AKP adayı Eray Karadeniz 21’e karşı 16 oyla kazandı.
Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu’nun tutuklanması sonrasında ilk başkanvekilliği seçimini CHP’li İbrahim Kahraman kurayla kazanmıştı. Seçimin mahkeme kararıyla yenilenmesiyle Ekim 2025’te AKP’li İbrahim Akın dördüncü turda 19’a karşı 18 oyla başkanvekili seçildi.
CHP’den AKP’ye geçişler
Ağustos 2026’da üç ilçede ise değişim doğrudan parti geçişleriyle yaşandı. CHP’den seçilen Tuzla Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl ile Çekmeköy Belediye Başkanı Orhan Çerkez AKP’ye katıldı. Şile’de ise Başkan Özgür Kabadayı’nın tutuklanmasının ardından CHP oylarıyla başkanvekili seçilen Sacit Terzi AKP’ye geçti.
Üsküdar’da tutuklanan Sinem Dedetaş’ın yerine Ağustos ayında önce CHP’li Sibel Tan Çetinkaya başkanvekili seçildi. Seçime ilişkin mahkeme kararının ardından Eylül’de yenilenen oylamada, CHP listesinden bazı üyelerin AKP adayına oy vermesiyle Dündar Ziya Gültekin 23’e karşı 19 oyla başkanvekili oldu.
Son olarak Adalar’da Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat’ın tutuklanmasının ardından seçilen CHP’li başkanvekili Medine Pamuk istifa etti. Eylül ayında yenilenen seçimde, üyelerin görevden uzaklaştırılması ve CHP listesinden seçilen bazı üyelerin AKP adayını desteklemesiyle Kemal Türkyılmaz başkanvekili oldu.
Üsküdar ve Adalar’ın da el değiştirmesiyle İstanbul’da CHP’nin yönettiği ilçe sayısı 26’dan 16’ya düştü, AKP’nin yönettiği ilçe sayısı ise 13’ten 21’e çıktı. Esenyurt ve Şişli ise kayyum yönetiminde.
CHP ve Yeni Parti uzlaşabilecek mi?
Öte yandan Özgür Özel yönetiminin “mutlak butlan” sonrası CHP’den ayrılarak Yeni Parti’yi kurması İstanbul’da dengeleri değiştiren önemli bir olay oldu.
CHP sözcüsü ve Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Müslim Sarı, 23 Eylül’de gazetecilerle buluşmasında, İBB’nin iktidarın eline geçmesi riskini gördüklerini açıkça söyledi. Sarı, CHP ve Yeni Parti’ye yakın meclis üyelerinin olası bir seçimde birlikte hareket etmesi gerektiğini belirterek, “Önümüzde gerçekten İBB ile ilgili risk var ve AKP’ye geçmesin diye her türlü özeni gösteriyoruz” dedi.
Sarı’nın açıklamasına Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’den yanıt geldi. Özel, İBB’de ayrışma yaşanmaması için kendilerine yakın meclis üyelerinin CHP’den istifa etmesini istemediklerini söyleyerek, “Bir ikilik olmasın da İBB tehlikeye girmesin diye” hareket ettiklerini kaydetti.
İki taraf, İBB’nin AKP’ye geçmemesi konusunda ortak bir tutum ortaya koyuyor. Ancak CHP ile Yeni Parti arasındaki siyasi gerilimin olası başkanlık seçimine nasıl yansıyacağı henüz belli değil.
İBB’de olası seçim nasıl yapılacak?
Belediye Kanunu’na göre, başkanlık makamının boşalması hâlinde ilgili kentin valisi, belediye meclisinin on gün içinde toplanmasını sağlıyor ve Meclis üyeleri kendi aralarından bir belediye başkanı seçiyor.
Gizli oylamanın ilk iki turunda üye tam sayısının üçte ikisinin, üçüncü turunda ise salt çoğunluğun oyu gerekiyor. Üçüncü turda da sonuç çıkmazsa en çok oy alan iki aday arasında dördüncü tur yapılıyor ve daha fazla oy alan aday seçiliyor.
Kaynak: Beşiktaş Mobilya
